ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

تەندروستی جیهانی 10 ڕێنمایی بۆ خۆپاراستن لە كۆرۆنا بڵاودەكاتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەپێی زانیارییەكانی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ لەكەسێكەوە بۆ كەسێكی دیكە دەگوازرێتەوە لەڕێگەی بەركەوتنی پرژەی كۆكە و پژمینی كەسی تووشبوو.

ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی رێنوێنی دەدات، كە مرۆڤەكان یەك مەتر لەدووری یەكتر بوەستن بۆ خۆپارێزی، چونكە دەكرێت مرۆڤەكان لەڕێگەی دەستلێدان لەكەسی تووشبوو یاخود ڕوویەكی تووشبوو بەو ڤایرۆسە تووشبن.

فەزیلە شایب، وتەبێژی ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی ڕایگەیاند، چەند ڕێگایەكی خۆپارێزی هەیە، كە یارمەتیدەرە بۆ ڕێگرتن لەبڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا و گواستنەوەی ئەو ڤایرۆسە لەكەسێكەوە بۆ كەسێكی دیكە، ئەوانیش:

1- بەردەوام شووشتنی دەستەكان بە ئاو و سابون، كە لە 20 چركە كەمتر نەبێت یان پاككردنەوەی دەستەكان بەماددەی پاكژكەرەوە، كە كهولی تێدا بێت.
2- پاككردنەوەی ڕووی كەلوپەلەكان بە بەردەوامی بەماددەی پاكژكەرەوە وەك مێزی چێشتخانە و مێزی نووسینگە و كاركردن و دەسكی دەرگا.
3- دووركەوتنەوە لەهاتووچۆكردن و چوونە دەرەوە لەماڵەوە ئەگەر كەسێك تا و كۆكەی هەبوو یاخود لەكاتی گەشتدا نەخۆش كەوتبێت و دەبێت لایەنی تەندروستی ئاگاداربكرێتەوە.
4- لەكاتی پژم و كۆكە دەست بەدەم و لووتەوە بگیرێت یاخود كلێنس بەكاربهێنرێت و دواتر كلێنسەكە بۆ سەبەتەی خۆڵی سەرداپۆشراو فڕێ بدرێت و دەست بشۆرێت.
5- دووركەوتنەوە لەشوێنی قەرەباڵغ بەپێی توانا و گرتنەبەری رێوشوێنی خۆپارێزی وەك بەكارهێنانی دەمامك و دەستكێش.
6- باشترە ئەو كەسانەی تەمەنیان لەسەروو 60 ساڵەوەیە لەماڵەوە نەچنە دەرەوە تەنیا بۆ حاڵەتی زۆر پێویست نەبێت، بەتایبەت ئەوانەی كێشەی تەندروستی و نەخۆشی درێژخایەنیان هەیە.
7- لەكاتێكدا مرۆڤ هەست بەتێكچوونی باری تەندروستی بكات پێویستە لەماڵەوە بمێنێتەوە و پەیوەندی بكات بە پزیشكەوە.
8- ئەگەر كەسێك نەخۆش بوو باشترە بەتەنیا خواردن بخوات و بەجیا لەخێزانەكەی بخەوێت و كەلوپەلی جیا بەكاربهێنێت.
9- ئەگەر كەسێك هەناسەی توند بوو پێویستە دەست بەجێ تەلەفون بۆ پزیشك بكات و چاودێری تەندروستی وەربگرێت.
10- هەستكردن لەم كاتانەدا بە نیگەرانی ئاساییە بەتایبەت ئەگەر كەسێك لەناو وڵاتێك یاخود كۆمەڵگادایە بژی كە پەتای تێدا بڵاوبووبێتەوە، پێویستە بزانێت چی بكات بۆ پارێزگاری لەسەلامەتی خۆی لەشوێنی كارەكەی.

 

سەرچاوە: تەندروستی سلێمانی

جیهان

گردبوونەوەی چەكداری لایەنگرانی ترەمپ دەستیپێكرد

خەڵك- بەشی هەواڵ

رۆژنامەی واشنتن پۆست ئاشكرایكرد گردبوونەوەی چەكداری لایەنگرانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە پێش باڵەخانەی كۆنگرێس لە شاری ئۆستن لە ویلایەتی تێكساس دەستیپێكرد.

بەپێی راپۆرتی رۆژنامە ئەمریكاییەكە، بەشداربووانی گردبوونەوەكە چەكیان پێیە لە جۆری دەمانچە و بۆمب و ئەمەش ترس و دڵەڕاوكێی دروستكردووە.

ئەمە هاوكاتە لەگەڵ ئامادەكارییە ئەمنییەكان لە ویلایەتی تێكساس بۆ بەرەوڕوبوونەوەی شەپۆلی ناڕەزایەتییەكان.

رۆژی هەینی نوسینگەی لێكۆڵینەوەی فیدراڵی هۆشداری دا لە ئەگەری بوونی بۆمب لەنێو خۆپیشاندەرانی دژی دانانی جۆ بایدن بە سەرۆكی ئەمریكا لە رۆژی چوار شەممە.

بەپێی بڵاوكراوەی نوسینگەی لێكۆڵینەوەی فیدراڵی ئێف بی ئای كە تۆڕی دەنگۆباسی ئەی بی سی نیوز بڵاویكردووەتەوە، مەترسیەكی گەورە لەسەر پیاوانی ئاسایش و رەوشی گشتی هەیە لە حاڵی بەركارهێنانی بۆمب لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە لە كاتی رێوڕەسمی دەستبەكاربوونی جۆ بایدن لە 20ی ئەم مانگەدا.

بەپێی بڵاوكراوەیەكی دیكەی ئێف بی ئای كە تۆڕی سی ئێن ئێن بڵاویكردەوە، خۆپیشاندەران پلانیان داناوە بۆ گردبوونەوەی چەكداری لە نزیك نوسینگەكانی كۆنگرێس لە سەرانسەری ئەمریكا لە 17ی كانوونی دووهەم.

لە ئەمریكا رێوشوێنی توند گیراوەتەبەر بە تایبەت لە واشنتن بە هەزاران ئەندامی پاسەوانی نیشتمانی بڵاوەیان پێكراوە.

هاوكات شەوی رابردوو چەكدارێكی لایەنگری دۆناڵد ترەمپ كە دەمانچەی پێبووە لە كاتی هەوڵی تێپەڕاندنی خاڵێكی پشكنینی كۆنگرێس دەستگیركرا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئێران مووشەكێكی ئاڕاستەی نزیك هێزە ئەمریكاییەكان كرد

خەڵك- بەشی هەواڵ

تۆڕی هەواڵی فۆكس نیوزی ئەمریكایی ئاشكرایكرد مووشەكێكی ئێرانی لە زەریای هیندی لە دووری 100 میل لە فڕۆكەهەڵگری ئەمریكایی نیمیتز كەوتووەخوارەوە.

كاربەدەستانی ئەمریكایی رونیانكردەوە كە مووشەكە ئێرانییەكە بە لای كەمەوە 20 میل لە دووری كەشتییەكی بازرگانی كەوتووەتەخوارەوە، بەڵام وردەكاری دیكەیان ئاشكرانەكردووە.

فڕۆكەهەڵگری ئەمریكایی نیمیتز نزیكەی 100 میل لە دووری شوێنی كەوتنەخوارەوەی مووشەكە ئێرانییەكە بووە كە لە جۆری بالیستی بووە.

كەوتنەخوارەوەی ئەو مووشەكە ئێرانییە لە نزیك فڕۆكەهەڵگرە ئەمریكاییەكە، هاوكاتی بەڕێوەچوونی مانۆڕێكی سەربازی ئێرانە لە ناوچەی بیابانی ئێران لە نێوەڕاستی وڵات.

ئەم رووداوە هاوكاتی توندكردنەوەی فشارەكانی ئەمریكایە لەسەر ئێران و زیادبوونی مەترسی بەریەككەوتنی هەردوو وڵات بەتایبەت لە رۆژەكانی كۆتایی بەڕێوەبەرایەتییەكەی ترەمپدا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

لە نزیكی كۆنگرێس چەكدارێك دەستگیركرا

خەڵك- بەشی هەواڵ

پۆلیسی ئەمریكا لەنزیك گۆنگرێس لە واشنتنی پایتەختی ئەمریكا چەكدارێكی دەستگیركرد.

تۆڕی هەواڵی سی ئێن ئێن-ی ئەمریكایی ئاشكرایكرد هێزەكانی پۆلیس پیاوێكیان دەستگیركردووە كە ویستوویەتی یەكێك لە خاڵەكانی پشكنینی كۆنگرێس ببڕێت.

ئاشكراشیكرد ئەو كەسە چەكێكی لە جۆری دەمانچە پێبووە و گومانلێكراو بووە.

چەند رۆژێكە نوسینگەی لێكۆڵینەوەی فیدراڵی ئەمریكا هۆشداری داوە بە هێزەكانی پۆلیس كە لەگەڵ نزیكبوونەوەی وادەی دەستبەكاربوونی سەرۆكی نوێ جۆ بایدن لە ئەمڕۆ تا چوار شەممە ئەگەری دروستبوونی ناڕەزایەتی و جوڵانەوەی چەكداری هەیە لە سەرانسەری ئەمریكادا بەتایبەت لە پایتەختی ویلایەتەكان بەتایبەتتر واشنتن.

بۆ رێگری لە روودانی هەر رووداوێكی نەخوازراو لە بە هەزاران ئەندامی هێزەكانی پاسەوانی نیشتمانی لە واشنتن بڵاوەیانپێكراوە و باری نائاسایی راگەیەنراوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان