ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

دۆزەرەوەی ڤاکسینی فایزەر، وادەی ئاسایی بوونەوەی ژیان ڕادەگەیەنێت

 

خەڵک – بەشی هەواڵ

ئوگور شاهین، زانای دیاری ئەڵمانی بەڕەگەز تورک، دەڵێت؛ ڤاکسینە نوێکە جوڵە دەداتەوە بە ژیان لە جیهان دا، بەڵام زستانێکی سەختیشمان لەبەردەمدایە.

 

شاهینی تەمەن 55 ساڵ و هاوسەرەکەی، ئۆزلام توریجی تەمەن 53 ساڵ، هەواڵێکی دڵخۆشکەریان بە گوێی جیهاندا دا، بەکاریگەری ئەو ڤاکیسنەی کە لەلایەن هەردوو کۆمپانیای فایزەر و بایۆتیک، هاتۆتە بەرهەم کە کوتانێکی کاریگەرە و دەرکەوتە باشەکانی بەزیاتر لە سەدا 90 لەتاقیکردنەوە پزیشکییەکان خەمڵێنراوە .

 

ئوگور شاهین، هاوسەرۆک و دامەزرێنەری کۆمپانیای بایۆکیمیای بایۆتیک، لەچاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی سکای نیوز، ڕایگەیاند، پێشبینی دەکات ڤاکسینەکە لە ناوەڕاستی مانگی 12 لە بەریتانیا دەست بە دابەشکردنی بکرێت.

 

جەختی کردەوە، دەستخستنی ڤاکسینەکە، پەیوەستە بەو مۆڵەتانەی لەلایەن دەسەڵاتدارانەوە دراوە بۆ کوتان، بۆیە سەرەتایترین بەروار بۆ گەیشتنی ڤاکسین ناگاتە ناوەڕاستی مانگی داهاتوو.

بە وتەی ئەو زانا ئەڵمانییە، لەگەڵ دابەشکردنی ڤاکسینەکاندا گۆڕانکارییەکی یەکجارەکی ڕوونادا و هۆشداریشی دا لەزستانێکی سەخت بۆ توشبوونی زیاتری هاووڵاتیان بە ڤایرۆسەکە .

 

شاهین دەڵێت؛” تا بەدۆخی ئاسایی بوونەوە دەگەین زستانێکی سەختمان لەپێشە، لەکۆتایی تاقیکردنەوەکانی سەلامەتی و پەسەندکردنی ڤاکسینەکەداین لەلایەن حکومەتەکانەوە، تا ئەو کاتە باشترین شت کە کەسێک دەتوانێت ئەنجامی بدات ئەوەیە دەمامک ببەستێ و دووری کۆمەڵایەتی بپارێزێت.

 

شاهین جەختدەکاتەوە، لەسەر بەستنی دەمامک و خۆبەدوورگرتن لە تێکەڵاوی و قەرەباڵغی مانەوە بۆ ماوەیەکی زۆر لەشوێنە داخراوەکاندا .

 

ئوگور شاهین پێشبینی دەکات کە لە ناوەڕاستی ساڵی داهاتوودا ژیان لە بەریتانیا و ئەوروپا و ئەمریکا بە تەواوی ئاسایی بکرێتەوە.

 

ئەم زانا ئەڵمانییە، لە تەمەنی ٤ ساڵییەوە لەگەڵ خێزانەکەی تورکیایان بەرەو ئەڵمانیا جێهێشتووە .

ساڵی 1993 دکتۆرای لە پزیشکی لە زانکۆی سارلاند وەرگرتووە.

شاهین و ئۆزلام توریج، ساڵی 2001 کۆمپانیایەکیان دامەزراند و ساڵی دواتر هاوسەرگیریان کر ووە.

 

ساڵی 2008 کۆمپانیای بایۆتێکیان دامەزراند و هەر لەو ساڵەدا یەکەم کۆمپانیایان بە زیاتر لە 1 ملیار دۆلار فرۆشتەوە.

 

لە سەروەختی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆناشدا بۆ دەسختستنی ڤاکسین، کۆمپانیاکە 500 کارمەندی خستەسەرکار بۆ کارکردن لەسەر چەند پێکهاتەیەکی شاراوە بۆ دۆزینەوەی ڤاکسین، لە مانگی ئازاریشدا لەلایەن کۆمپانیای فایزەری ئەمریکایی و کۆمپانیایەکی تری چینییەوە پشتگیری کرا .

 

دوای کەمتر لە نۆ مانگ، ئەم دوو هاوسەرە، یەکەمین دوو کەس بوون کە هیوایەکی ڕاستەقینەیان بە جیهان بەخشی سەبارەت بە کۆتایی ڤایرۆسی کۆرۆنا.

جیهان

گردبوونەوەی چەكداری لایەنگرانی ترەمپ دەستیپێكرد

خەڵك- بەشی هەواڵ

رۆژنامەی واشنتن پۆست ئاشكرایكرد گردبوونەوەی چەكداری لایەنگرانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە پێش باڵەخانەی كۆنگرێس لە شاری ئۆستن لە ویلایەتی تێكساس دەستیپێكرد.

بەپێی راپۆرتی رۆژنامە ئەمریكاییەكە، بەشداربووانی گردبوونەوەكە چەكیان پێیە لە جۆری دەمانچە و بۆمب و ئەمەش ترس و دڵەڕاوكێی دروستكردووە.

ئەمە هاوكاتە لەگەڵ ئامادەكارییە ئەمنییەكان لە ویلایەتی تێكساس بۆ بەرەوڕوبوونەوەی شەپۆلی ناڕەزایەتییەكان.

رۆژی هەینی نوسینگەی لێكۆڵینەوەی فیدراڵی هۆشداری دا لە ئەگەری بوونی بۆمب لەنێو خۆپیشاندەرانی دژی دانانی جۆ بایدن بە سەرۆكی ئەمریكا لە رۆژی چوار شەممە.

بەپێی بڵاوكراوەی نوسینگەی لێكۆڵینەوەی فیدراڵی ئێف بی ئای كە تۆڕی دەنگۆباسی ئەی بی سی نیوز بڵاویكردووەتەوە، مەترسیەكی گەورە لەسەر پیاوانی ئاسایش و رەوشی گشتی هەیە لە حاڵی بەركارهێنانی بۆمب لەلایەن خۆپیشاندەرانەوە لە كاتی رێوڕەسمی دەستبەكاربوونی جۆ بایدن لە 20ی ئەم مانگەدا.

بەپێی بڵاوكراوەیەكی دیكەی ئێف بی ئای كە تۆڕی سی ئێن ئێن بڵاویكردەوە، خۆپیشاندەران پلانیان داناوە بۆ گردبوونەوەی چەكداری لە نزیك نوسینگەكانی كۆنگرێس لە سەرانسەری ئەمریكا لە 17ی كانوونی دووهەم.

لە ئەمریكا رێوشوێنی توند گیراوەتەبەر بە تایبەت لە واشنتن بە هەزاران ئەندامی پاسەوانی نیشتمانی بڵاوەیان پێكراوە.

هاوكات شەوی رابردوو چەكدارێكی لایەنگری دۆناڵد ترەمپ كە دەمانچەی پێبووە لە كاتی هەوڵی تێپەڕاندنی خاڵێكی پشكنینی كۆنگرێس دەستگیركرا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئێران مووشەكێكی ئاڕاستەی نزیك هێزە ئەمریكاییەكان كرد

خەڵك- بەشی هەواڵ

تۆڕی هەواڵی فۆكس نیوزی ئەمریكایی ئاشكرایكرد مووشەكێكی ئێرانی لە زەریای هیندی لە دووری 100 میل لە فڕۆكەهەڵگری ئەمریكایی نیمیتز كەوتووەخوارەوە.

كاربەدەستانی ئەمریكایی رونیانكردەوە كە مووشەكە ئێرانییەكە بە لای كەمەوە 20 میل لە دووری كەشتییەكی بازرگانی كەوتووەتەخوارەوە، بەڵام وردەكاری دیكەیان ئاشكرانەكردووە.

فڕۆكەهەڵگری ئەمریكایی نیمیتز نزیكەی 100 میل لە دووری شوێنی كەوتنەخوارەوەی مووشەكە ئێرانییەكە بووە كە لە جۆری بالیستی بووە.

كەوتنەخوارەوەی ئەو مووشەكە ئێرانییە لە نزیك فڕۆكەهەڵگرە ئەمریكاییەكە، هاوكاتی بەڕێوەچوونی مانۆڕێكی سەربازی ئێرانە لە ناوچەی بیابانی ئێران لە نێوەڕاستی وڵات.

ئەم رووداوە هاوكاتی توندكردنەوەی فشارەكانی ئەمریكایە لەسەر ئێران و زیادبوونی مەترسی بەریەككەوتنی هەردوو وڵات بەتایبەت لە رۆژەكانی كۆتایی بەڕێوەبەرایەتییەكەی ترەمپدا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

لە نزیكی كۆنگرێس چەكدارێك دەستگیركرا

خەڵك- بەشی هەواڵ

پۆلیسی ئەمریكا لەنزیك گۆنگرێس لە واشنتنی پایتەختی ئەمریكا چەكدارێكی دەستگیركرد.

تۆڕی هەواڵی سی ئێن ئێن-ی ئەمریكایی ئاشكرایكرد هێزەكانی پۆلیس پیاوێكیان دەستگیركردووە كە ویستوویەتی یەكێك لە خاڵەكانی پشكنینی كۆنگرێس ببڕێت.

ئاشكراشیكرد ئەو كەسە چەكێكی لە جۆری دەمانچە پێبووە و گومانلێكراو بووە.

چەند رۆژێكە نوسینگەی لێكۆڵینەوەی فیدراڵی ئەمریكا هۆشداری داوە بە هێزەكانی پۆلیس كە لەگەڵ نزیكبوونەوەی وادەی دەستبەكاربوونی سەرۆكی نوێ جۆ بایدن لە ئەمڕۆ تا چوار شەممە ئەگەری دروستبوونی ناڕەزایەتی و جوڵانەوەی چەكداری هەیە لە سەرانسەری ئەمریكادا بەتایبەت لە پایتەختی ویلایەتەكان بەتایبەتتر واشنتن.

بۆ رێگری لە روودانی هەر رووداوێكی نەخوازراو لە بە هەزاران ئەندامی هێزەكانی پاسەوانی نیشتمانی لە واشنتن بڵاوەیانپێكراوە و باری نائاسایی راگەیەنراوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان