ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژینگە

بەوێنە، لە چۆمان هەڵمەتێكی بەڕوو چاندن بەڕێوەدەچێت

خەڵك- نزار مستەفا

بەمەبەستی گرنگی دان و پەرەپێدانی سەوزایی ژینگە كوردستان و بە تایبەتیش لەسنوری ناوچەی باڵەكایەتی، ئەمساڵ هاوشێوەی ساڵانی ڕابردوو هەڵمەتێكی چاندنی هەزار دەنك بەڕوو دەستی پێكرد.

 

شەماڵ ناوپردانی نوێنەری ڕێکخراوی ژینگەدۆستی سویدی لە باڵەکایەتی بە (خەڵک) ی ڕاگەیاند، وەك هەستكردنمان بە بەرپرسیاریەتی و پاراستن و سەوز كردنی ژینگەی هەرێمی كوردستان و بە تایبەتیش سنوری ئێمە، كە ناوچەی باڵەكایەتی ساڵانه بە دوو ڕێگا دار و درەختەكانی تووشی لەناوچوون دەبن، كە یەكێكیان سووتانی دارستانەكانیەتی بەهۆی پووش و پەڵاشی زۆرەوە كاتێك ئاگر دەكەوێتەوە، دووەمیشیان ساڵانە لەوەرزی سەرمادا لەبەر كەمی نەوت خەڵك ڕوو لە داربڕین دەكەن بەتایبەتیش داری “بەڕوو” ئەم دارەش دارێكی دەگمەن و دۆستی ژینگەیە جا ئێمەی ژینگە دۆست بۆ جێگرەوەی ئەم زیانانە بڕیارمان داوە هەموو ساڵێك كار بكەین بۆ سەوزكردن و زیادكردنی دارستان لەڕێگای چاندنی بەڕوو.

وتیشی، “ئەوەی زیاتر ئامانجی ئێمەیە تاكێكی هۆشیار و بەرپرسیار بەرامبەر بە ژینگە و دارستان دروست بكەین، بۆ ئەوەی كەمترین زیان بە دارەكان بگات، بەڵام بەداخەوە فەرامۆشی لایەنە پەیوەندیدارەكان لە دابینكردنی نەوت بیانوویەكی باشیان داوەتە خەڵك بۆ ئەوەی دارێكی بێ شوومار ببڕێن، ئەمەش خۆی لەخۆیدا كارێكی نابەجێیە دەرهەق بە ژینگە، دواجار ئێمە خۆمان باجەكەی ئەدەین”.

شەماڵ ناوپردانی ئاماژەی بەوەشدا، ئەم هەڵمەتی چاندنی بەڕووە لەسەر ئاستی تاك دەمێكە هەیە، بەڵام بەشێوەیەكی كۆمەڵ و گرووپ پار ساڵیش ناوەندی كەلتوری چۆمان پڕۆژەی چاندنی هەزار بەڕووی ڕاگەیاند، كە ژمارەیەكی زۆر ژینگە دۆست بەشداری بوون، بەڵام ئەمساڵ (ڕێكخراوی ژینگە دۆستی سویدی و ناوەندی كەلتوری چۆمان و گرووپی شاخەوانی هەڵگۆرد) وەك ڕێكخەری هەڵمەتەكە بوون.

ئاشكراشی كرد، وابڕیارە ئەم هەڵمەتە ماوەی هەفتەیەك بەردەوام بێت و بۆ ئەوەی هەموو شوێنەكانی باڵەكایەتی بگرێتەوە و وەك نەریتێكی ساڵانە بەردەوامی هەبێت.

جێگای باسە لە ئێستادا تەنها 35%ی سەر گۆی زەوی سەوزاییە، لە كاتێكدا تەنها 20 ساڵ لەمەوپێش ئەو ڕێژەیە 50% بووە، زاناكانی بواری ژینگەناسی دەڵێن: “ئەگەر پاوانخوازی مرۆڤایەتی بەم شێوەیە بەردەوام بێت، ئەوا لەساڵی 2050دا سەوزایی لەسەر گۆی زەوی نامێنێت و هەرێمی كوردستانیش وەك بەشێكی ئەم جیهانە بێبەش نیە لە تێكچوون و بەبیابان بوون” .

No description available.No description available.No description available.No description available.No description available.No description available.

ژینگە

شەپۆلێكی بەفر و باران هەرێم دەگرێتەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، پێشبینی هاتنی شەپۆلێكی بەفر و باران بارین دەكرێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەانی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لە ئەنجامی یەكگرتنی هەردوو نزمە پاڵەپەستۆی دەریای ناوەڕاست و نزمە پاڵەپەستۆی توركیا، هەرێمی كوردستان دەكەوێتە ژێر كاریگەری شەپۆلێكی باران بارین و بەفر بارین.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی، لە ناوچە شاخاوییەكان لەسەرووی 30 ملم باران دەبارێت.

 

دەقی ڕاگەیەنراوەكە…

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

لە هەرێم ئەنفلۆنزای باڵندە نییە

خەڵك-تەنیا هەورامی

 

وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، تاكو ئێستا هیچ حاڵەتێكی ئەنفلۆنزای باڵندە لە هەرێمی كوردستان تۆمار نەكراوە.

لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا میدیاكانی عیراق بڵاویانكردەوە، ئەنفلۆنزای باڵندە تۆمار كراوە و هاوكات دوێنێ شەممە ئاشكرایانكرد، نەخۆشیەكە كۆنتڕۆڵ كراوە، بەڵام بەپێی زانیارییەكان، تاكو ئێستا تەندروستی عێراق هیچ زانیارییەكانی دروست و تەواوەتیان لەسەر ئەو بابەتە ئاشكرا نەكردووە.

د.ئاسۆ حەوێزی وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، تەندروستی عێراق بەیاننامەیەكی جێگیریان نییە لەسەر ئەو بابەتە، هەرچەندە ئەوە بابەتێكی گرنگە و پەیوەستە بە تەندروستی هاووڵاتیانەوە، هەر شتێك بێت ئێمە ڕاگەیەنراوی لەسەر بڵاودەكەینەوە.

وتیشی”تاكو ئێستا هەندێك كێڵگەی پەلەوەر كێشەیان تێكەوتووە و دەڵێن هەندێك باڵندەیان تووشی نەخۆشی بوون، ئەگەرنا تاكو ئێستا وەزارەتی تەندروستی هیچیان بڵاونەكردووەتەوە”.

ئاشكراشیكرد، نەخۆشی باڵندە بە بەردەوامی بوونی هەیە، بەڵام ئایا ئەوە ئەنفلۆنزای باڵندەیە یان نا بابەتێكی ترە و تا ئێستا هیچ حاڵەتێكی ئەنفلۆنزای باڵندەمان نەبووە و ئەگەر بابەتێكی لەو شێوەیە هەبێت بەدڵنیاییەوە ڕاگەیەنراومان دەبێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

بەفر و باران بەردەوام دەبێت

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان كەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی شارەكانی هەرێمی بڵاوكردەوە.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی، ئەمڕۆ یەك شەممە ئاسمان نیمچە هەور بۆ هەوری تەواو دەبێت لەگەڵ باران بارین لە هەندێك كات لە ئێواراندا ئاسمان بۆ هەوری تەواو دەگۆڕێت وە ئاستی باران زیاتر دەبێت.

هەر بەپێی پێشبینییەكان، سبەینێ دوو شەممە ئاسمان هەور و باراناوی دەبێت لە هەندێك ناوچە باران بارین زیاتر دەبێت لەگەڵ بارینی بەفر لەسەر ناوچە شاخاوییە بەرزەكان و سنوورییەكان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان