ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژینگە

كەشناسی، لەبارەی مەترسییەكانی وشكە ساڵی لە هەرێم ڕوونكردنەوە دەدات

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

بەڕێوەبەری كەشناسی هەرێمی كوردستانی عێراق ڕایدەگەیەنێت، ئەمساڵ لەسنوری پارێزگای سلێمانی پەڵەی داوە بەڵام لەسنوری پارێزگای هەولێر و پارێزگای دهۆك نەخێر پەڵەی نەداوە.

فازڵ ئیبراهیم بەڕێوەبەری كەشناسی هەرێمی كوردستانی عێراق بە دەنگی ئەمریكای ڕاگەیاند، هەرێمی كوردستان لەژێر كاریگەری بەرزە پاڵەپەستۆیە كە ئەم بەرزە پاڵەپەستۆیە دەتوانین بڵێن لەماوەی 24ڕۆژی ڕابردوو، دوا باران 22/12 ی ساڵی ڕابردووە لە هەرێمی كوردستان باریوە، كاریگەری ئەم بەرزە پاڵاپەستۆیە بووەتە ڕێگرێك لە هاتنی نزمە پاڵەپەستۆكان بەتایبەتی هەرێمی كوردستانیش بەشی هەرەزۆری بارانەكەی ساڵانە كە دەبارێت لەئەنجامی كاریگەربوونیەتی بە نزمە پاڵەپەستۆی دەریای ناوەڕاست، لەئەنجامی كاریگەری ئەم بەرزە پاڵاپەستۆیە، ئەم نزمە پاڵەپەستۆیەی دەریای ناوەڕاست دابڕانێك دروست بوو نەهات بۆ ناوچەكانی ئێمە ، وایكرد لەماوەی 24 ڕۆژی ڕابردوو بارانبارین لە ناوچەكانی هەرێم تۆمار نەكرێت.

وتیشی”بێگومان وەرزی باران بارینی ئەمساڵیش جیاوازییەكی تری هەبوو هەم لەسەرەتای وەرزی باران بارین كە لەهەرێمی كوردستان لە 1/10 وە دەستپێدەكات تا كۆتایی مانگی پێنج بەردەوامی دەبێت، ئەمساڵ لەسەرەتاوە بارانبارین دواكەوتبوو دوابەدوای ئەم دواكەوتنەش بەهۆی ئەم دابڕانەی لەماوەی 24 ڕۆژی ڕابردوو كە باران نەباریووە ئەمانە هەمووی بوونە هۆكارێك بۆ بوونی ترس و دڵەڕاوكێ بەتایبەتی لای “برا جوتیارەكان ” كە ئەمان چینی یەكەمن كە زیانمەنددەبن بەهۆی دابڕانی بارانبارین بەتایبەت كەوەرزی داچاندن لەناوچەكانی هەرێمی كوردستان لەكۆتایی مانگی 11 و سەرەتای مانگی 12 دەبێت كەئەمەش دەبێتە هۆی گرفت بۆیان بەڵام سەرەڕای ئەم دواكەوتنە بەگوێرەی ئەو پێشبینیانەی كە هەن دەتوانیین بڵێن لەدوێنێ ڕۆژی پێنج شەممەوە هەرێمی كوردستان دووبارە كەوتووەتە ژێر كاریگەی نزمە پاڵاپەستۆكانی دەریای ناوەڕاست بەهۆی ئەوەی كە كە ئەمە سەرەتایەكی دڵخۆشكەر دەبێت بۆ ئەوەی دوبارە نزمە پاڵەپەستۆكان ڕوو لە ناوچەكان بكەنەوە”.

ئاشكراشیكرد، سەبارەت بە وشكە ساڵی بێگومان ئێمە لەناو وەرزی بارانبارینیین، مانگێك تێپەڕبووە لەوەرزی زستان، لەهەرێمی كوردستان و عێراق بەشێوەیەكی گشتی، ڕاستە بارانبارین دواكەوتووە، بەڵام ئەو ڕێژە بارانانەی كەباریوون ئەو پێشبینیانەی كە هەن لەداهاتوودا بەتایبەت لەو پانزە ڕۆژەی كۆتایی ئەم مانگە سێ شەپۆلی باران بارین پێشبینی دەكرێت لە ناوچەكانی هەرێم بگرێتەوە كە ئەمانە وادەكەن ئەو ترس و دڵەڕاوكێیەی كە هەیە، ئەو هەڕەشانەی وشكەساڵیش كە باس دەكرێت لاواز بێت و بڕەوێتەوە بەتایبەتی ئەگەر ئێمە وەكو ئاماری ئەو ڕێژانەی كە بارانباریووە و تۆماركراوە بەراوردی بكەین لەگەڵ پارساڵ بێگومان ڕێژەكە كەمترە كە ئەمە بوو بووە هۆی دلەڕاوكێ بەڵام بەهۆی ئەوەی كە ئەم نزمە پاڵەپەستۆیانەی كە پێشبینی دەكرێت لەماوەی داهاتوو ڕوو لە ناوچەكە بكەن بەتایبەت كە وەرزی بارانبارینیش ماوە لە ناوچەكە و لە هەرێمی كوردستان لە وەرزی بەهار بڕێكی باش باران دەبارێت كە ئەمانە هەمووی دەبنە هۆكارێك بۆ ئەوەی هەم سەرچاوەكانی ئاو زیاد ببێتەوە هەم ئەو هەڕەشەو مەترسیانەی كە لە وشكەساڵی دەكرێت لاواز بێت.

دەربارەی مەترسیەكانی ئەگەری وشكەساڵی لەهەرێم، بەڕێوەبەری كەشناسی هەرێم دەڵێت”سەبارەت بە مەترسیەكان بێگومان ڕێژەی بارانبارین تائێستا كەمە ئەمە مانای ئەوە نییە وشكە ساڵییە، ئەگەر بەوردی داتاكان تەماشا بكەین دەبینیین ساڵانی ڕابردووش لەو شێوەیە بارانبارین دواكەوتووە تەنانەت ساڵی وامان هەبووە لەمانگی كانونی دووەم تەنها سێ ڕۆژ بارانبارینمان هەبووە، بەڵام لەكۆی گشتی بارانبارین لەدواتر ڕێژەكەی باشتربووە. وشكە ساڵی بە زاراوە گشتییەكەی باسدەكرێت، بەڵام وشكە ساڵیش جۆرا و جۆرە بەتایبەت لای ئێمە كە وشكەساڵی كشتوكاڵی زیاترە لەبەرئەوەی كە بەشێكی زۆری لەڕووی داچاندنەوە پشت بەئاوی باران دەبەستێت تاوەكو ئێستاش ئەوەی كە لە “برا جوتیارەكانەوە” دەبیستین هیوایەك ماوە بۆئەوەی ئەم بارانبارینانەی ئەمڕۆ و ڕۆژانی داهاتوو دەبارێت ئەم كەمبوونەوەی لەماوەی ڕابردوو كە هەبوو پڕ بكرێتەوە.

ڕوونیشیكردەوە، ئەو ڕێژانەی باران بارینی ئەمساڵە بەجیاوازی شوێنەكان دەبینیین لەسنوری ئیدارەی گەرمیان لەسنوری پارێزگای سلێمانی سەبارەت بەسەرەتای وەرزی بارانبارین ڕێژەكە باشتربوو دەتوانیین بڵێن لەو سنوورانە پەڵەی داوە “بەزاراوە كشتوكاڵیەكەی وەكو باسدەكرێت ” بەڵام لەسنوری پارێزگای هەولێر و پارێزگای دهۆك نەخێر پەڵەی نەداوە “لەڕووی كشتوكاڵیەوە.

فازڵ ئیبراهیم ڕاشیگەیاند، پەڵەدان زیاتر مەبەست تێیدا ئەوەیە كە لەكاتێك زەوی ئامادە بێت بۆ كێڵان بەتایبەت بەنزیكەی 30 سم ئاو بچێتە ژێر خاك بۆئەوەی بتوانرێت لەوەرزی داچاندن سوودی لێ ببینرێت، ئەم 30 سانتیمەترەش كە ئاو دەچێتە خوارەوە پێویستی بەلایەنی كەم بە 30-40 میلیمەتر باران دەبێت كە هەر میلیمەترێك دەپێورێت واتە بوونی لیتر ئاو لە مەترێكی چوارگۆشە بەڵام ئەو ڕێژانە نەباریوون لەناوچەی سنوری پارێزگای هەولێر و پارێزگای دهۆك لەماوەی ڕابردوو، ڕاستە لەسەرووی 40 میلیمەتر باریووە بەڵام بارانی پچڕ پچڕ بووە بەدرێژایی كاتەكان بووە واتە باران بارێنێكی یەكسەر نەبووە كە سەرو 40 میلیمەتر بەجارێك ببارێت بۆئەوەی بتوانیین بڵێن پەڵەی داوە بۆیە ئەمە زیاتر بووەهۆی بڵێن كە ترس و دڵەڕاوكێی وشكەساڵی و پەڵە نەكەوتن لەسەر زەوی كشتوكاڵی ترسێك دروست بكات.

دەشڵێت “ئێستا كشتوكاڵ لە ناوچەكانی ئێمە بەهۆی نەڕەخسانی ئەم بارودۆخە ئابورییە كشتوكاڵ ئەوەی كە دەبینرێت تائێستاش بەڕێژەیەكی زۆر بەسەرەتایی دەكرێت واتە پشت بەباران دەبەستێت، ئەو ناوچانە و ئەو زەویە كشتوكاڵیانەی كە پشت بە ئامێرەكان دەبەستێت لەڕووی شێوازی ئاودان ئەمانە گرفتیان بۆ دروست نەبووە بەڵام ئەو شێوازە كۆنەی پشت بە باران دەبەستێت بەتایبەتی لەسنورەكانی ناوچەی دەشتی هەولێر دەبینیین گرفتیان بۆ دروست بووە بەتایبەت ئەوە وایكرد كە كۆتا باران لە 22/12 ببارێت، ئەو زەویانەی كە كێڵدرابوون ئامادە كرابوون و داچانرابوون ڕەنگە بەشێكیان فریای ئەوە نەكەوتوون كە بارانیان بەربكەوێت ئەمانە هەمووی كاریگەر بوون لەڕووی كشتوكاڵیەوە.

ژینگە

شەپۆلێكی بەفر و باران هەرێم دەگرێتەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، پێشبینی هاتنی شەپۆلێكی بەفر و باران بارین دەكرێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەانی هەرێم لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات، لە ئەنجامی یەكگرتنی هەردوو نزمە پاڵەپەستۆی دەریای ناوەڕاست و نزمە پاڵەپەستۆی توركیا، هەرێمی كوردستان دەكەوێتە ژێر كاریگەری شەپۆلێكی باران بارین و بەفر بارین.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی، لە ناوچە شاخاوییەكان لەسەرووی 30 ملم باران دەبارێت.

 

دەقی ڕاگەیەنراوەكە…

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

لە هەرێم ئەنفلۆنزای باڵندە نییە

خەڵك-تەنیا هەورامی

 

وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، تاكو ئێستا هیچ حاڵەتێكی ئەنفلۆنزای باڵندە لە هەرێمی كوردستان تۆمار نەكراوە.

لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا میدیاكانی عیراق بڵاویانكردەوە، ئەنفلۆنزای باڵندە تۆمار كراوە و هاوكات دوێنێ شەممە ئاشكرایانكرد، نەخۆشیەكە كۆنتڕۆڵ كراوە، بەڵام بەپێی زانیارییەكان، تاكو ئێستا تەندروستی عێراق هیچ زانیارییەكانی دروست و تەواوەتیان لەسەر ئەو بابەتە ئاشكرا نەكردووە.

د.ئاسۆ حەوێزی وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، تەندروستی عێراق بەیاننامەیەكی جێگیریان نییە لەسەر ئەو بابەتە، هەرچەندە ئەوە بابەتێكی گرنگە و پەیوەستە بە تەندروستی هاووڵاتیانەوە، هەر شتێك بێت ئێمە ڕاگەیەنراوی لەسەر بڵاودەكەینەوە.

وتیشی”تاكو ئێستا هەندێك كێڵگەی پەلەوەر كێشەیان تێكەوتووە و دەڵێن هەندێك باڵندەیان تووشی نەخۆشی بوون، ئەگەرنا تاكو ئێستا وەزارەتی تەندروستی هیچیان بڵاونەكردووەتەوە”.

ئاشكراشیكرد، نەخۆشی باڵندە بە بەردەوامی بوونی هەیە، بەڵام ئایا ئەوە ئەنفلۆنزای باڵندەیە یان نا بابەتێكی ترە و تا ئێستا هیچ حاڵەتێكی ئەنفلۆنزای باڵندەمان نەبووە و ئەگەر بابەتێكی لەو شێوەیە هەبێت بەدڵنیاییەوە ڕاگەیەنراومان دەبێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

بەفر و باران بەردەوام دەبێت

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان كەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی شارەكانی هەرێمی بڵاوكردەوە.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسی، ئەمڕۆ یەك شەممە ئاسمان نیمچە هەور بۆ هەوری تەواو دەبێت لەگەڵ باران بارین لە هەندێك كات لە ئێواراندا ئاسمان بۆ هەوری تەواو دەگۆڕێت وە ئاستی باران زیاتر دەبێت.

هەر بەپێی پێشبینییەكان، سبەینێ دوو شەممە ئاسمان هەور و باراناوی دەبێت لە هەندێك ناوچە باران بارین زیاتر دەبێت لەگەڵ بارینی بەفر لەسەر ناوچە شاخاوییە بەرزەكان و سنوورییەكان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان